„Ера на долговечност: Преиспитување на системите за подолг живот“- е мотото на годинешното одбележување на светскиот ден на стари лица. Годинава ОН има посеббна порака за државите и системите во светот, имајќи го предвид фактот дека се предвидува дека до 2050 година бројот на луѓе на возраст над 60 години ќе достигне 2,1 милијарда (или 20% од светската популација). Организацијата на Обединети Нации упатува итен апел до владите и институциите да ги прилагодат пазарите на труд, здравствените системи, домувањето и пензиските фондови. Целта е дополнителните години живот да не значат само подолг век, туку здрави, достоинствени, продуктивни и сигурни години за старите лица.
И оваа порака , како и другите светски ќе се реализира во различен степен во различните држави. Затоа што стареењето на населението бара системски одговор, а не само повремена помош. Потребни се достапна институционална грижа, услуги во домашни услови, поддршка за социјално загрозените пензионери и поголема грижа за оние што живеат сами.
Според многу истражувања Битола старее, а со тоа расте и потребата од социјална заштита, здравствена и домашна нега и услови за достоинствен живот на повозрасните граѓани. Актуелен е недостигот од места во домовите за стари лица, високите цени на приватното сместување, ниските пензии и осаменоста на оние чии деца заминале во странство се дел од проблемите што ја отвораат дилемата: колку градот и институциите се подготвени да одговорат на потребите на старите лица?
Во Битола, според податоците наведени во достапниот материјал, повеќе од 150 лица чекаат место во дом за стари лица. Јавната установа „Сју Рајдер“ располага со капацитет од 150 корисници и работи со полн капацитет. За семејствата што не можат да чекаат, приватното сместување е дополнителен финансиски товар, со месечни цени што, според истиот материјал, се движат од 35.000 до над 50.000 денари.
Но, проблемите не завршуваат со сместувањето.
Иселувањето на младите остава дел од повозрасните граѓани да живеат сами, без секојдневна семејна поддршка. Особено ранливи се оние што живеат во руралните средини, каде што пристапот до здравствени, социјални и други услуги може да биде ограничен.
Економската несигурност е уште еден предизвик. Трошоците за храна, сметки, лекови и огрев значително го оптоваруваат семејниот буџет на пензионерите со ниски примања. Во такви услови, хуманитарната помош и поддршката од пензионерските организации стануваат важни за најранливите граѓани.
Што води до заклучокот дека кај нас достоинственото стареење зависи само од семејните можности , висината на пензијата , но и достапноста на услугите и одговорноста на институциите.
